Fip, zakaźne zapalenie otrzewnej u kotów, wywołuje zmutowany wariant koronawirusa kotów FCoV. Zakażenie wirusem jest szczególnie częste w miejscach dużego zagęszczenia zwierząt, często u kotów wolnożyjących. Chociaż choroba rozwija się tylko u części zakażonych zwierząt jest śmiertelnie niebezpieczna. Do 2019 roku rozpoznanie FIP u zwierzęcia wiązało się z brakiem skutecznego leczenia i koniecznością pożegnania się z kocim przyjacielem.

Co wpływa na możliwość zarażenia wirusem?

  • stres pod wpływem np. przeprowadzki lub większych zabiegów weterynaryjnych (np. sterylizacji)
  • brak higieny w dużych skupiskach kocich

FCoV

  • przenosi się głównie przez kał zarażonych kotów;
  • można przenieść pośrednio, z kuwet, przez ubranie czy buty;
  • jest wydalany przez zarażonego kota od pierwszego tygodnia zarażenia, czasem nawet przez całe życie
  • może przetrwać w suchym środowisku nawet 2 miesiące
  • łatwo go inaktywować używając środków dezynfekcyjnych i detergentów
  • samo zarażenie FCoV nie oznacza, że kot ma lub będzie miał FIP. Na rozwój choroby wpływa miano wirusa i odpowiedź immunologiczna kota
  • większość kotów przechodzi zarażenie FCoV w postaci łagodnego zapalenia jelit

Objawy kliniczne FIP

  • chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
  • zobojętnienie, niechęć do zabawy
  • nawracająca gorączka
  • senność
  • jadłowstręt
  • z czasem może pojawić się wodobrzusze, wysięk płynu w klatce piersiowej/osierdziu i zapalenie naczyń (przy FIP mokrym)
  • lub ziarniniakowe zmiany na narządach, powiększenie węzłów chłonhych, nerek, nawracające biegunki (przy FIP bezwysiękowym)
  • objawy okulistyczne (rzadziej): zapalenie błony naczyniowej, złogi w przedniej komorze oka, nacieczenia siatkówki, wieloziarniniakowe zapalenie naczyniówki i siatkówki oka.
  • objawy neurologiczne (rzadziej): oczopląs, drgawki, niezborność, przeczulica, zmiany zachowania

Jak rozpoznać FIP?

  • w przypadku FIP wysiękowego pojawienie się wodobrzusza jest sygnałem alarmowym. Pobrany płyn reagujący dodatnio w teście Rivalty, o wysokim poziomie białka, zawierający neutrofile i makrofagi, o niskim stosunku albumin i globulin.
  • w przypadku FIP bezwysiękowego nie ma nieinwazyjnego badania które by go potwierdziło
  • wynikami laboratoryjnymi, które sugerują FIP będzie:
    • limfopenia
    • nieregeneracyjna niedokrwistość
    • wzrost stężenia białka całkowitego w surowicy krwi
    • hiperglobulinemia
    • niski stosunek albumin do globulin
    • wysoki poziom alfa-a kwaśnej glikoproteiny
    • wysokie miano przeciwciał przeciw FCoV (przy czym ten wskaźnik sam w sobie nie ma wartości diagnostycznej)
  • obecność antygenu FCoV wykonane za pomocą immunofloerescencji, immunohistochemii z bioptatem z ziarniniaków/osadu komórkowego z płynu z otrzewnej
  • badanie Real PCR w laboratoriach IDEXX w Niemczech

Co jeśli kot jest chory?
Rokowanie w przypadku zachorowania na FIP jest złe, większość kotów umiera – przy wysiękowym FIP do ok. 2 tygodni, przy FIP bezwysiękowym może to być kilka miesięcy.

Nie powinno się rozważać od razu eutanazji, jeśli nie została wykonana diagnostyka różnicowa i porządne badania w specjalistycznych laboratoriach. Sam wysięk płynu może wystąpić także w innych chorobach!


Od 2019 roku istnieje lek w fazie testów klinicznych: GS-441524, o skuteczności ok. 80%.

Czy istnieje szczepienie na FIP?

Tak, szczepienie na FIP jest możliwe i dostępne w USA oraz części krajów europejskich, wykonywane po 16 tygodniu życia kociąt. Sama szczepionka jest jednak nieskuteczna u kotów, które mogły zostać zakażone wcześniej wirusem FCoV.

Zobacz więcej o GS-441524